بیمه هواپیما

امروزه هواپيما يكي از وسایل حمل و نقل آسان و سريع بين شهري و بين‌المللي است كه در حمل و نقل مسافران و كالا نقش‌آفرين است. خطرات ناشي از استفاده اين وسيله نقليه بسيار پرهزينه و سنگين است. بيمه “ما” با بيمه‌گرهاي ديگر به صورت اتكايي اين خطرات را تحت پوشش قرار داده و جبران خسارت مي‌كند.در یک تعریف کلی بیمه هواپیما به مجموعه ای از قطعات و تجهیزات گفته میشود که پس از نصب در کنار یکدیگر امکان انجام عملیات پرواز را مهیا می نماید . شرکت بیمه “ما ” در رشته ها و زیر رشته های بیمه ای بخش هوایی به شرح ذیل در خدمت بیمه گزاران و مشتریان محترم می باشد : .هواپیماهای سبک و فوق سبک (که اغلب جهت مقاصد تفریحی ، آموزشی ، تبلیغاتی مورد استفاده قرار می گیرند ) ، هواپیماهای سنگین و فوق سنگین ( که اغلب

جهت جایجایی بار و مسافر مورد استفاده قرار می گیرند )

معیارهای اختصاصی تعیین نرخ حق بیمه رشته هواپیما

بیمه هواپیما یکی از تخصصی ترین رشته ­های بیمه­ ای است که به دلیل تنوع پوشش ها از جمله بدنه، مسئولیت در قبال مسافران، مسئولیت تولیدکنندگان و … پیچیدگی خاصی در نرخ گذاری دارد و یکی از رشته­ هایی است که

بدلیل جنبه بین المللی، تابع کنوانسیون­ها و موافقت نامه­ های بین المللی است و از کلوزهای استاندارد مختلفی در هر بخش از پوشش­ های آن استفاده می­شود.

  • معیارهای اختصاصی تعیین نرخ حق بیمه رشته هواپیما
  1. نوع هواپیما
  2. ارزش هواپیما
  3. سال ساخت هواپیما
  4. تجهیزات ایمنی هواپیما
  5. خطرات اضافی و استثنائات
  6. تعداد هواپیماهای بیمه شده در ناوگان ( یک هواپیما یا تعدادی از  یک ناوگان )
  7. حوزه استفاده ( منطقه جغرافیایی )
  8. سابقه ی خسارتی در پنج سال گذشته
  9. سوابق پروازی، تجربه و سن خلبان
  10. مدت پرواز سالانه
  11. نوع کاربرد هواپیما ( آموزشی، مسافری، باری و….)
  12. مبنا و میزان مسئولیت ( کنوانسیون ورشو، موافقتنامه مونترال و ….)
  13. کلوزهای مورد استفاده
  14. برنامه های تعمیراتی و رتبه موسساتی که تعمیرات را انجام داده اند.
  15. علامت ثبتی و کشور سارنده هواپیما
  16. مدیریت خطوط هوائی
  17. وضعیت و نوع فرودگاه های مورد استفاده و تجهیرات ایمنی آنها

مدارک لازم جهت تعیین نرخ فنی بیمه نامه های هواپیما

شعب و واحدهای اجرایی می بایستی پس از تکمیل مدارک ذیل مراتب را به مدیریت فنی ارسال نمایند:

  • فرم پیشنهاد تکمیل شده و یا نامه مکتوب بیمه گزار: بیمه گزار  باید درخواست صدور را طی یک نامه مکتوب و یا طی تکمیل فرم پیشنهاد به شرکت بیمه اعلام نماید. همچنین در صورت مراجعه بیمه گزار  به هر یک از شعب و نمایندگان، واحدهای اجرایی موظف می باشند، تا در اسرع وقت نسبت به اخذ نامه مکتوب و یا فرم پیشنهاد از بیمه گزار اقدام و بلافاصله مراتب را به مدیریت بیمه­ های باربری و کشتی و هواپیما جهت تعیین نرخ و شرایط اطلاع نمایند.
  • رونوشت بیمه­ نامه و الحاقیه ­های صادره سنوات قبل ؛
  • کنترل تسویه حساب اقساط حق بیمه با بیمه گر قبلی و دریافت رسید تسویه حق بیمه ؛
  • تمامی مدارک مربوط به مورد بیمه اعم از مستندات و گواهینامه ­های هواپیما (در صورت درخواست شرکتهای هواپیمایی بزرگ جهت پوشش کلیه هواپیماهای ناوگان هواپیمایی، لیست هواپیماها به همراه ارزش هواپیماها، سال ساخت هواپیماها، مشخصات وضعیت پروازی، نوع کاربری و … مورد نیاز است. )
  • سایر اسناد موردنیاز به صلاحدید مدیریت باربری، کشتی و هواپیما ؛

اعلام مبلغ حق بیمه و نرخ و شرایط مورد پذیرش بیمه گر 

 پس از بررسی مستندات ارسالی و پوششهای درخواستی بیمه گزار با توجه به:

  • سقف پوشش­های اتکایی مندرج در بخشنامه های مدیریت بیمه های اتکایی؛
  • ماده ۶ آیین نامه شماره ۷۶ بیمه مرکزی در خصوص سرمایه/ تعهد بیمه ­نامه ­هایی که لازم است قبل از صدور، موافقت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در خصوص نرخ و شرایط آنها جلب شود. 
  • انجام محاسبات فنی و تعیین نرخ و شرایط؛

طی نامه مکتوب، نرخ و شرایط مورد پذیرش بیمه ­گر به بیمه ­گزار اعلام شده و پس از اخذ تاییدیه کتبی بیمه گزار بابت نرخ و شرایط، بیمه نامه صادر خواهد گردید.

خطرات،پوشش ها،انواع بیمه نامه ها و استثنائات

انواع مختلف هواپیما:

آموزشی

کشاورزی

امدادی

فضانوردی

مسافری

سم پاشی

نظامی

هواشناسی

باری

تجاری

تحقیقاتی – علمی

شخصی

مدت بیمه بدنه: مدت بیمه بدنه یک سال است که می­تواند کمتر نیز باشد و بر اساس توافق بیمه گر و بیمه گزار تعیین می­گردد.

در ارتباط با هواپيما بيمه‌نامه های مختلفی توسط شرکت صادر می‌شود اعم از:

۱) بیمه نامه بدنه و مسئولیت هواپیما ( Aviation Hull and Liability Insurance Policy )

  • پوشش بدنه هواپیما: اگرچه در بیمه نامه بدنه هواپیما پوشش های آتش سوزی،دزدی،طوفان و خسارت های زمینی (تصادم در غیر مواقع پرواز) دارای پوشش بیمه ای است، اما بیمه بدنه هواپیما به صورت تمام خطر است به سه شکل زیر ارائه می شود:

الف) بیمه تمام خطر در زمانی که هواپیما در فرودگاه (زمین) قرار دارد و در حرکت نیست و از نیروی محرکه خود برای حرکت و جابجایی استفاده نمی کند، در این بیمه نامه تحت پوشش قرار می گیرد. 

ب) بیمه تمام خطر به جز مواقعی که هواپیما در پرواز است و حتی زمان جابجایی هواپیما (Taxiing) نیز تحت پوشش این بیمه نامه می باشد.

ج) بیمه تمام خطر، بر روی زمین و در زمان پرواز که بدنه هواپیما در زمان حرکت، توقف و یا جابجایی هواپیما بر روی زمین و در زمان پرواز تحت پوشش این بیمه نامه می باشد.

  • پوشش مسئولیت هواپیما: بیمه مسئولیت، سه نوع پوشش را ارائه می دهد که حدود مسئولیت هریک از آنها با یکدیگر متفاوت است.

   الف) جرح‌ بدني‌، به‌ استثناي‌ مسئوليت‌ در قبال‌ سرنشينان‌ هواپيما: اين‌ نوع‌بيمه‌، بيمه‌گزار را در قبال‌ اقدامات‌ و دعاوي‌ قانوني‌ اشخاص‌ ثالث‌ براي‌ مواردي‌ چون‌جرح‌بدني‌، بيماري‌، امراض‌ و مرگ‌ ناشي‌ از حادثه‌ در قبال‌ مالكيت‌،تعمير و نگهداري‌ و كاربرد هواپيما باتوجه‌ به‌ شرايط مندرج‌ در بيمه‌نامه‌ پوشش‌ مي‌دهد. دراين‌ نوع‌ پوشش‌ بيمه‌اي‌ غرامت‌ هر شخص‌ در قبال‌ فوت‌ و يا صدمات‌ بدني‌ مشخص‌ است‌ وحداكثر تعهد بيمه‌گر نيز معين شده‌ است‌.

  ب) جرح‌ بدني‌ سرنشينان‌ هواپيما: اين‌ نوع‌ پوشش‌، بيمه‌گزار را در قبال‌ دعاوي‌ و اقدامات‌ قانوني‌ سرنشينان‌ هواپيما در مواردي‌ چون‌جرح‌ بدني‌، بيماري‌، امراض‌ و مرگ‌ ناشي‌ از حادثه‌ هواپيما باتوجه‌ به‌ شرايط مندرج‌ در بيمه‌نامه‌ تحت پوشش قرار می دهد. در اين‌ نوع‌ بيمه‌نامه‌ غرامت‌ هر شخص‌ در قبال‌ فوت‌ و يا صدمات‌ بدني‌ مشخص‌ است‌ وحداكثر تعهد بيمه‌گر نيز معين‌ شده‌ است‌.

 ج) بيمه‌ مسئوليت‌ خسارات‌ مالي: اين‌ نوع‌ پوشش‌، بيمه‌گزار را در قبال‌ دعاوي‌ و غرامت هاي‌ مالي‌ ناشي‌ از فعاليتهاي‌ مربوط به‌ مالكيت‌،تعمير و نگهداري‌ و يا كاربرد هواپيما، تحت پوشش قرار می دهد. حدود مسئوليت‌ بيمه‌گر براي‌ هر حادثه‌ معين شده ‌است‌

.

۲) بیمه نامه فرانشیز بدنه ( Deductible Insurance Policy  )

 با توجه به اینکه در بیمه ­نامه بدنه هواپیما فرانشیز ( سهم بیمه گزار از خسارت ) به میزان قابل توجهی در نظر گرفته می‌شود، این فرانشیز نیز در بیمه ­نامه فرانشیز بدنه قابل بیمه کردن می­باشد.

۳) بیمه نامه جنگ بدنه ( Hull War Insurance Policy )

 بیمه های جنگ به منظور بیمه کردن خطرات ناشی از جنگ، اقدامات تروریستی و دیگر موارد مرتبط که در بیمه نامه بدنه استثناء گردیده است در ارتباط با انواع هواپیماهای مسافربری و باربری، هلیکوپتر و انواع هواپیماهای سبک و فوق سبک مورد استفاده قرار می‌گیرند، تولید کنندگان، مالکان، بهره برداران  و در اختیار دارندگان انواع هواپیماها، هلیکوپترها و هواپیماهای سبک و فوق سبک به این بیمه نامه نیاز دارند که علیرغم اینکه خطر جنگ در بیمه ­نامه بدنه هواپیما استثناء گردیده است با درخواست بیمه ­گزار و موافقت بیمه­ گر در بیمه ­نامه جنگ بدنه قابل بیمه شدن می­باشد.

۴) بیمه نامه لوازم یدکی هواپیما ( Aviation Spare Parts Insurance Policy )

بیمه نامه تجهیزات و لوازم یدکی شرکتهای هواپیمایی به منظور بیمه کردن انواع تجهیزات مربوط به بدنه هواپیما شامل موتور ( در هنگامی که بر روی هواپیما نصب نباشد )، قطعات یدکی دستگاهای زمینی و تجهیزات در کارگاه ها  هنگامی که در انبار بوده و یا در حال حمل و نقل باشد مورد استفاده قرار می گیرد و تولیدکنندگان و مالکان و بهره برداران و یا در اختیار دارندگان لوازم و قطعات یدکی هواپیما، به این بیمه نامه نیاز دارند.

۵)  بیمه نامه از دست دادن گواهی پرواز خلبانان (Pilots Loss of License Insurance )

این بیمه نامه جبران منافع آتی از دست رفته خلبانان، کمک خلبانان و مهندسین پرواز را پوشش می دهد . کلیه خلبانان و کمک خلبانان به این بیمه نامه نیاز دارند، همچنین این بیمه نامه پوشش تامین خسارت منافع مالی وارده به خلبانان، کمک خلبانان و مهندسین پرواز در صورت از دست دادن گواهینامه پروازی به طور دائم یا موقت را در بر می گیرد.

استثنائات: مواردي‌ كه‌ خارج‌ از تعهد بيمه‌گر است.

استثنائات‌ بيمه‌ بدنه‌ در بيمه‌نامه‌هاي‌ صادره‌ تا حدودي‌ با يكديگر متفاوت‌ است‌ ولي‌ جنبه‌عمومي‌ و همگاني‌ كه‌ در تمامي‌ بيمه‌نامه‌ها يافت‌ مي‌شود به‌ شرح‌ زير است‌:

    • چنانچه ‌هواپيما براي ‌مصارف‌ غيرقانوني‌ و با رضايت‌ بيمه‌گزار به‌كار گرفته‌ شود.
    • هنگامي‌ كه‌ هواپيما در خارج‌ از محدوده‌ جغرافيايي‌ مندرج‌ در بيمه‌نامه‌ فعاليت‌ كند.
    • استفاده‌ از هواپيما براي‌ مصارفي‌ بغير از آنچه‌ در بيمه‌نامه‌ قيد شده‌ است‌.
    • هدايت‌ هواپيما توسط شخص‌ ديگري‌ به‌ غير از خلبان‌ آن‌، مگر در مواردي‌ كه‌ عمل‌ جابجايي‌(Taxiing) انجام‌ مي‌شود.
    • زماني‌ كه‌ شرايط قابليت‌ پرواز هواپيما و يا اعتبار گواهينامه‌ خلباني‌ خلبان‌ نقض‌ شده‌ ولي‌ پرواز انجام‌ شده‌ است‌.
    • در شرايطي‌ كه‌ با موافقت‌ بيمه‌گزار، هواپيماي‌ در حال‌ پرواز بعضي‌ از قوانين‌ و مقررات‌ هواپيمايي‌كشوري ‌را نقض‌ كرده‌ باشد.
    • هرگونه‌ خسارات‌ ناشي‌ از كهنگي‌ و فساد لاستيك­هاي‌ هواپيما، مگر اينكه‌ شرط مغايري‌ براي‌ پوشش‌ آنها وجود داشته‌ باشد.
    • خسارات‌ ناشي‌ از تغيير و تبديل‌ هواپيما.
    • خسارات‌ ناشي‌ از جنگ‌، اعتصاب‌، شورش‌ و بلوا.
    • خسارات‌ ناشي‌ از عدم‌ استفاده‌.

وظایف بیمه گزار در زمان بروز خسارت :

بیمه ­گزار باید مراتب اعلام خسارت خود را طی یک نامه مکتوب به شرکت بیمه “ما” اعلام نماید. همچنین در صورت مراجعه بیمه ­گزار به هر یک از شعب و اعلام خسارت، واحد پذیرنده خسارت موظف است تا در اسرع وقت نسبت به اخذ نامه اعلام خسارت از بیمه ­گزار اقدام و بلافاصله مراتب را به مدیریت بیمه­ های باربری و کشتی و هواپیما اطلاع دهد.

 بیمه­ گزار موظف است به محض اطلاع از خسارت اقدامات زیر را انجام دهد:

 ۱) اطلاع به بیمه­ گر؛

 ۲) پیشگیری از توسعه خسارت؛

 ۳) انجام اقدامات لازم برای حفظ حقوق بیمه ­گر در مقابل مسئولین خسارت اعم از:

  • درخواست خسارت از مقصرین و مسئولین بروز خسارت ، اطلاع به سازمان هواپیمایی کشوری ، اطلاع به فرودگاه و سایر اشخاص ثالث که در قبال خسارت مسئول می ­باشند و سایر مسئولین خسارت؛
  • همکاری با بیمه ­گر و ارزیاب خسارت به منظور ارائه کلیه مدارک و مستندات موردنیاز و بازدید از خسارت؛
  • همکاری با بیمه ­گر برای اخذ استعلام­های موردنیاز از سازمان­ها و ارگان­های مربوطه؛

مدارک لازم برای تشکیل پرونده خسارت

مدارک لازم برای تشکیل پرونده و رسیدگی به خسارت شامل موارد زیر است:

  • نامه مکتوب اعلام خسارت از بیمه­ گزار؛
  • رونوشت بیمه ­نامه و الحاقیه ­های صادره؛
  • کنترل صورتحساب مالی بیمه ­نامه؛
  • تمامی مدارک صدور بیمه­ نامه شامل فرم پیشنهاد، مستندات و گواهینامه ­های اخذ شده از بیمه­ گزار در زمان صدور بیمه ­نامه، گزارش بازدید اولیه از هواپیما و تمامی مدارکی که در زمان صدور بیمه ­نامه و الحاقیه، اخذ گردیده و در بایگانی مدارک موجود است؛
  • سایر اسناد موردنیاز به صلاحدید مدیریت باربری، کشتی  و هواپیما ؛

خسارت­ های قابل پرداخت:

خطرهای تحت پوشش و خسارت­ های قابل پرداخت مطابق با مفاد و شرایط قرارداد و  بیمه ­نامه می باشد.